Permaculture

ας συμμεριστόυμε γνώση της Συνεχούς καλλιέργειας με 2 θέματα επίκαιρα μιας και καλοκαίρι ήρθε

1. Φωτιές – Πυρκαγιές, τι να κάνουμε

2. Το Χώμα και πως να το επιλέξουμε για τις καλλιέργειες μας

ΠΥΡΚΑΓΙΑ – ΦΩΤΙΑ

Η Συνεχής  καλλιέργεια για τον έλεγχο μιας πυρκαγιάς

Η πυρκαγιά σε ένα τοπίο είναι ένα θέμα που θέλω να εξετάσω πολύ σοβαρά. Είναι ένας κοινός κίνδυνος [ 1 ].

Η πυρκαγιά έχει μια συγκεκριμένη περιοδικότητα για κάθε περιοχή. Αυτή η περιοδικότητα της πυρκαγιάς εξαρτάται από δύο παράγοντες: Κατ’ αρχάς, από το ποσοστό που η καύσιμη ύλη συσσωρεύεται στην περιοχή. Αυτό είναι ένας κρίσιμος παράγοντας. Ο δεύτερος παράγοντας είναι το ποσό υγρασίας που συγκεντρώνεται στην περιοχή. Οποιοδήποτε σύμπλεγμα κορυφογραμμών είναι πολύ περισσότερο επιρρεπές σε πυρκαγιά από τα συστήματα των κοιλάδων του. Χαρακτηριστικά, η βλάστηση των κορυφογραμμών μπορεί να έχει καθοριστεί από την πυρκαγιά, με συγκεκριμένα είδη που αναπτύσσονται επαρκώς μετά από μία πυρκαγιά σε αυτές. Από την άλλη, στην κοιλάδα, ίσως να έχετε τα είδη που μπορεί να κάηκαν από μια πυρκαγιά, όμως τα συστήματα αυτά των κοιλάδων, καίγονται αιφνίδια. Ενώ οι κορυφογραμμές είναι πιο επιρρεπείς σε πυρκαγιά από τις γειτονικές κοιλάδες τους, έτσι είναι και οι ηλιόλουστες περιοχές είναι περισσότερο ευάλωτες σε φωτιά απ’ ότι οι σκιερές πλαγιές τους.

Είναι δυνατό να ελεχθεί η περιοδικότητα πυρκαγιάς σε μια περιοχή με την εξέταση της διατομής ενός παλιού κορμού από την περιοχή, ή ακόμα και από τα ιστορικά αρχεία πυρκαγιών της περιοχής. Με βροχοπτώσεις από 75 έως 100 εκ., μια καταστροφική πυρκαγιά θα εμφανιστεί ανά 25 ή 30 έτη. Δεν μιλώ για μια τοπικής εμβέλειας πυρκαγιά, αλλά για μια πυρκαγιά που εξαπλώνεται σε μια μεγάλη περιοχή. Μπορούν να γίνουν πολλά για να αλλάξει αυτός ο κύκλος. Αποκομίζεται κέρδος εάν είναι δυνατόν να καθυστερήσουμε τον κύκλο έστω κατά μια περίοδο. Όσο λιγότερο καίγεται μια περιοχή, τόσο λιγοστεύουν οι πιθανότητες να εμφανιστεί πυργκαγιά, επειδή θα υπάρξει περισσότερο μαυρόχωμα και υγρασία που συσσωματώνονται στην τοποθεσία.

Από την άλλη, όσο περισσότερο καίγεται, τόσο πιθανότερο είναι να καεί πάλι σύντομα μια περιοχή. Αυτό συμβαίνει γιατί η πυρκαγιά αφαιρεί πολύ υγρασία, που διατηρεί το μαυρόχωμα,  και σκοτώνει πολύ περισσότερο από ότι απανθρακώνει, με συνέπεια να δημιουργεί μια συγκέντρωση απορριμμάτων επιρρεπή σε πυρκαγιά. Έτσι η περιοδικότητα μπορεί να μετατραπεί σε μικρότερο κύκλο, εάν μια περιοχή συνεχίζει να καίγεται. Οι περιοχές που από τη φύση τους καίγονται κάθε τριακοστό έτος θα καούν κάθε όγδοο ή δέκατο έτος, εάν καούν σε πιο σύντομα διαστήματα. Η πυρκαγιά είναι μια πολύ καταστρεπτική επιρροή [ 2 ].

Στα τοπία permaculture, υπάρχει μια σειρά προστατευτικών μέτρων που χρειάζεται να αναπτυχθούν. Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να μειώνετε τα καύσιμα. Αυτή πρέπει να είναι η αρχική στρατηγική. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία επιφανειών μη καύσιμη ύλης, όπως δρόμοι και στέρνες, με την κατασκευή κοίλων καναλιών που συσσωρεύονται σάπια φύλλα και μειώνοντας την καύσιμη ύλη με τεχνικές όπως το ξεφύλλισμα ή η βοσκή.

Είναι πολύ απλό να προστατεύσετε την περιοχή του σπιτιού. Χρειάζεστε μόνο 30 μέτρα συστημάτων μη καύσιμης ύλης μεταξύ του σπιτιού και του δάσους. Αυτό δεν είναι πολύ δύσκολο, είναι μια εργασία εκκαθάρισης. Επιλέξτε είδη φυτών για αυτή την περιοχή που έχουν ανθεκτικά χαρακτηριστικά σε πυρκαγιά, όπως η υψηλή περιεκτικότητα σε τέφρα, πολύ η υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, τον συνολικά χαμηλό όγκο και την πυκνή ανάπτυξη. Τα φυτά του πάγου, τα φυτά του γένους Coprosma, μερικά από τα παχύφυλλα αειθαλή φυτά, των οποίων η οργανική ύλη αποσυντίθεται πολύ γρήγορα, έχουν φύλλα που είναι ιδιαίτερα θρεπτικά και δεν παραμένουν για μεγάλο διάστημα στο έδαφος. Τα χρήσιμα είδη για τον έλεγχο πυρκαγιών σε κάθε περιοχή ποικίλλουν ανάλογα με το κλίμα. Οι πυροσβεστικές υπηρεσίες είναι συχνά ικανές να κάνουν σχετικές υποδείξεις σε περιοχές επιρρεπείς στην πυρκαγιά.

Μερικά δέντρα, ιδιαίτερα τα πεύκα, και πολλά από τα είδη φύλλων, είναι συσσωρευτές απορριμμάτων. Διαμορφώνουν συμπαγή και πτητικά απορρίμματα που ενισχύουν και φέρνουν μία πολύ μεγάλη επίγεια πυρκαγιά. Σε περιοχές κινδύνου πυρκαγιάς (κατωφέρειες πλαγιών) μην χρησιμοποιείτε φυτά που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πτητικό έλαιο. Οι ευκάλυπτοι και τα πεύκα είναι τέτοια είδη. Και τα δύο είναι ως ένα ορισμένο βαθμό φορείς πυρκαγιάς. Και τα δύο φέρουν κώνους και σκληρούς καρπούς που συχνά δεν ανοίγουν μέχρι τις πυρκαγιές. Μετά από τις πυρκαγιές, θα δείτε μια εκτενή εδαφοκάλυψη νέων φυτών από το σπόρο αυτών των δέντρων. Αυτό είναι που περιμένουν, μια πυρκαγιά για να τους επιτρέψει να επεκτείνουν λίγο την περιοχή που φύονται.

Μπορείτε να σταματήσετε λοιπόν τις πυρκαγιές δουλεύοντας από τις κοιλάδες προς τα πάνω με φυτά της χαμηλής καύσιμης ύλης. Επανεγκαθιδρύστε το τροπικό δάσος που θα υπήρχε στην περιοχή εάν δεν είχε καεί. Εισάγετε πολλά είδη που φυσιολογικά απαντώνται στις κοιλάδες.

Ας εξετάσουμε τώρα την ίδια την πυρκαγιά. Τι κάνει η πυρκαγιά; Δεν καίει πολύ. Καίει μερικά φύλλα, και ίσως κτήρια στην πορεία της. Ο πραγματικός κίνδυνος της πυρκαγιάς είναι η ακτινοβολία. 120 μέτρα πριν από μία πυρκαγιά, το τρίχωμά σας παίρνει φωτιά. Στα 60 μέτρα, το σώμα σας αρχίζει να σχίζεται και το σωματικό σας λίπος αρχίζει να φλέγεται. Στα 30 μέτρα, είστε μία δάδα. Η ακτινοβολία σκοτώνει τα πουλιά εκατοντάδες μέτρα από την πυρκαγιά [ 3 ]. Απλά πέφτουν από τον αέρα. Η πυρκαγιά σκοτώνει τους χοίρους πολύ γρήγορα, καθώς δεν αντέχουν την ακτινοβολία. Οι αίγες επιζούν αρκετά καλά. Κλίνουν ακριβώς προς αυτή. Τα ανθρώπινα όντα αντεπεξέρχονται καλά στο να επιβιώνουν σε κατάσταση πυρκαγιάς επειδή προφυλάσσονται και κρύβονται πίσω από σκιές.

Χρειαζόμαστε λοιπόν να ρίξουμε σκιές για την περίπτωση πυργκαγιάς, πάνω από το κεντρικό μέρος του συστήματος που περιέχει τον ενδιαφερόμενό μας. Το κάνουμε με αποθέματα χώματος, και με δέντρα όπως οι ιτιές και οι λεύκες που έχουν υψηλό περιεχόμενο νερού και πετούν ένα μαύρο σύννεφο ατμού, μην αφήνονταςτην ακτινοβολία να περάσει. Για αυτό σε πολλές περιοχές που θα σχεδιάσετε, όπου η πυρκαγιά θα είναι ένας μελλοντικός κίνδυνος, δώστε πολλή προσοχή στην οργάνωση της πυροπροστασίας. Στην Καλιφόρνια, σχεδόν κάθε φυτό εξαρτάται από την πυρκαγιά, και όλα έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε έλαια, επειδή έχουν αναπτυχθεί μέσω μιας μακροχρόνιας αλληλουχίας πυρκαγιών. Η Ελλάδα ήταν κάποτε μία γη υγρών τροπικών δασών, με τεράστιους δρυς και κιονοειδείς οξιές. Τώρα πια έχει γίνει ένα φάντασμα του προηγούμενου εαυτού της, και η συχνότητά της σε πυρκαγιές συνεχώς αυξάνεται [ 4 ]. Πραγματικά δεν μπορείτε πλέον να κάψετε την Ελλάδα επειδή αν καίγεται ο ρύπος, τα φυτά καίγονται, οι λόφοι καίγονται, και οι  βράχοι ολισθαίνουν στις πλαγιές και δεν μπορείτε να κάψετε τους βράχους. Το σύνολο της Μεσογείου και ένα μεγάλο μέρος της βόρειας Αφρικής έχουν φθάσει σε αυτή την κατάσταση.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να αρχίσουμε να αντιστρέφουμε τη διαδικασία. Εάν ο πελάτης σας είναι σε εκείνη τη συστάδα, τότε πρέπει να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή στην πυροπροστασία. Θα πρέπει να του παρέχεται μία διέξοδο στην περίπτωση μίας ενδεχόμενης πυρκαγιάς. Πραγματικά δεν μπορείτε  να τον σώσετε στην επιφάνεια του εδάφους. Για αυτό σκάβετε ένα κοίλωμα διαμορφωμένο σε σχήμα Τ ή L και το επιχωματώνετε. Μπορεί να είναι ένα τμήμα του οδικού αγωγού, που επιχωματώνεται. Κατόπιν οι πελάτες σας μπορούν να καλυφθούν υπόγεια και να περιμένουν. Όταν βρίσκονται εκτός εμβέλειας της ακτινοβολίας, δεν έχουν πρόβλημα. Στο Κόβεντρυ και άλλες περιοχές που κάηκαν στον πόλεμο, υπήρξαν πύρινες θύελλες [ 5 ]. Ενώ στεκόμουν σε ένα αντιπυρικό καταφύγιο, έχω παρακολουθήσει το γυαλί από τα παράθυρα του αυτοκινήτου μου να χύνεται. Σκέφτεσαι ότι είναι καυτά εκεί έξω. Λειώνει τα ρουλεμάν στο αυτοκίνητό σας. Δεν μπορείτε να οδηγήσετε. Πάντα να καλύπτεστε πίσω από πράγματα σε μια πυρκαγιά. Απλά βγείτε από το πεδίο της ακτινοβολίας και κρατήστε το στόμα σας κλεισμένο. Μην αναπνέετε, διαφορετικά θα πάθετε έγκαυμα στους πνεύμονές σας. Εάν επομένως δεν αναπνέετε έως ότου βρεθείτε πίσω από πράγματα, είστε εντάξει. Το κύριο πράγμα είναι να μην εκτίθεστε σε άμεση ακτινοβολία. Συχνά μπορείτε να σκάψετε ένα καταφύγιο πυρκαγιάς σε μια όχθη με έναν εκσαφέα. Σε μερικές περιοχές, αυτή η ολιγόλεπτη εργασία μπορεί να είναι ο κρίσιμος παράγοντας για επιβίωση.

Διαφορετικά, δώστε  στους πελάτες σας σωστές συμβουλές: «Πηγαίνετε πίσω από το σπίτι και καθίστε έως ότου το εμπρόσθιο μέρος του σπιτιού να είναι εντάξει. Κατόπιν περπατήστε προς το εμπρόσθιο μέρος του σπιτιού, αφού η πυρκαγιά θα έχει φύγει από εκεί.» Δώστε οδηγίες στους πελάτες για την ανάγκη μείωσης των απορριμμάτων στο έδαφος. Δώστε τους καλές οδηγίες αναφορικά με τα ορύγματα με σάπια φύλλα στο προστατευτικό κοίλο στρώμα [ 6 ]. Εάν έχετε μια περιοχή επιρρεπή σε πυρκαγιά, κατασκευάστε μερικά μεγάλα κοιλώματα, και καλύψτε τα με παλιά φυτικά υπολείμματα έτσι ώστε να επιτύχετε πολύ γρήγορη αποσύνθεση. Τοποθετήστε σε μία τρύπα πολλά φυτά που παρέχουν αντιπυρική προστασία. Μπορείτε να σταθείτε κάτω από ένα φυτό του γένους Coprosma, και ούτε καν αισθάνεστε την πυρκαγιά, παρά μονάχα ένα ζεστό ατμόλουτρο .

 

Μπορείτε να εκμεταλλευθείτε τα φυσικά προσόντα ζώων που έχουν την τάση να σκαλίζουν, όπως τα κοτόπουλα. Σκορπούν τα επίγεια απορρίμματα και τα αναμιγνύουν με το οξυγόνο έτσι ώστε πραγματικά διαλύονται. Κοντά ζώα βοσκής όπως το πρόβατο και το μικρόσωμο καγκουρό (wallaby), σε πιθανό πεδίο φωτιάς, θα μειώσουν τα απορρίμματα κατά 2,5 εκ., και δεν θα υπάρχει λόγος ανησυχίας για έρπουσα πυρκαγιά.

Πειραματικά και μόνο, έχω βάλει φωτιά στο προστατευτικό mulch (τεχνική κουκουλώματος κάτω από τα φυτά και κοντά στις ρίζες, με compost κλπ), και δεν αποτελεί κίνδυνο. Το πριονίδι, επίσης, είναι καλό και ασφαλές υλικό ως στρώμα προστασίας. Στην πραγματικότητα, μπορεί να έχετε μια πυρκαγιά ενός εκατοστού κατά μήκος της επιφάνειας. Αρχίζει να σιγοκαίει αλλά δεν πηγαίνει πουθενά. Μπορεί να τεθεί γρήγορα υπό έλεγχο και δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε για τα αντιπυρικά στρώματα προστασίας (mulches).

Η αρχική προστασία από την πυρκαγιά είναι η ύπαρξη συστήματος αυτόματου ποτίσματος (πυροσβεστικοί ψεκαστήρες) στα χαμηλά σημεία του λόφου. Εάν μπορείτε να εγκαταστήσετε κάτι τέτοιο, μπορείτε να καθίσετε στην μπροστινή βεράντα και να απολαύσετε τη θέα της ροής του νερού στο γύρω τοπίο προτού να φθάσει εκεί η πυρκαγιά. Έχω δει το νερό από τη μάνικα του πυροσβέστη να φθάνει σε 20 εκ. απόσταση από το ακροφύσιο έως τη φωτιά και να εξατμίζεται. Εάν, προτού να φθάσει εκεί η πυρκαγιά, έχετε ανοίξει τους ψεκαστήρες σας, και το έδαφος είναι υγρό, η πυρκαγιά δεν θα διασχίσει εκείνη την περιοχή. Εάν η πυρκαγιά είναι ήδη εκεί, όταν αρχίζει η διαβροχή τότε το νερό δεν πάει πολύ μακριά από τον ψεκαστήρα. Χρειάζεται λοιπόν να οργανώσετε τις άμυνες σας πριν ξεσπάσει η πυρκαγιά. [ 7 ].

Τα συστήματα ψεκαστήρων οροφής είναι πολύ κρίσιμα. Ένα σπίτι χάνεται, όταν πέφτουν οι στάχτες σε όλη τη στέγη, γλιστρούν από κάτω της, συγκεντρώνονται κάτω από τις καπνοδόχους και γεμίζουν τις υδρορροές. Ο αέρας φυσά, η θερμότητα επιστρέφει μέσα, κάτω από την οροφή, περνάει στο πισσόχαρτο και τη μόνωση και ξεκινάει να καίει από το ταβάνι κάτω από τη στέγη. Το 99% των σπιτιών αναφλέγεται με αυτό το τρόπο.

Τα ξύλινα σπίτια είναι τα ασφαλέστερα σε περίπτωση πυρκαγιάς. Έχουν 13 έως  15% υψηλότερη επιβίωση από την πέτρα ή το τούβλο, γεγονός που αποτελεί φυσικά, έκπληξη. Αναλύωντας μερικά σπίτια ίσου κινδύνου που δεν επέζησαν, το τούβλο υπερίσχυσε του ξύλου. Σχεδόν χωρίς εξαίρεση, τα σπίτια από πέτρα καταστρέφονται από την πυρκαγιά καθώς η πέτρα διαβιβάζει τη θερμότητα στις εσωτερικές επιφάνειες γρήγορα. Τα τούβλα είναι εξίσου γρήγοροι μεταφορείς θερμότητας. Μπορείτε να κάψετε ένα ξύλινο σπίτι με έναν αναμμένο πυρσό, εάν το κυκλώσετε πυρπολώντας το σε πολλά σημεία. Ωστόσο ένα ξύλινο σπίτι είναι πολύ ανθεκτικό. Βασικά, τα ξύλινα σπίτια δεν θα διαβιβάσουν τη θερμότητα μέσω του ιστού τους και τα συστήματα ενίσχυσης τους είναι καλύτερα απ’ ό,τι στα σπίτια τούβλου. Τα άσπρα χρωματισμένα ξύλινα σπίτια, το χρώμα γενικά και οτιδήποτε που θα ανακλάσει την ακτινοβολία, αποτελεί προστασία.

Όταν εκπονείτε πρόγραμμα για την πυρκαγιά, πρέπει να διευκρινίσετε τη χρήση των προπετασμάτων και του βρόχου υλικού πυρκαγιάς, έτσι ώστε τα μεγάλα σωματίδια να μην μπορούν να εισέλθουν στο σύστημα του σπιτιού. Οι υδρορροές πρέπει επίσης να καλυφθούν. Οπουδήποτε υπάρχει χιόνι, πυρκαγιά, ή  βαριά πτώση φύλλων στη στέγη, καθίσταται απαραίτητη η τοποθέτηση ενός συρρόμενου τομέα στην κάτω άκρη της στέγης και η τοποθέτηση της υδρορροής να γίνεται κάτω από αυτόν. Τα φύλλα θα πέσουν μακριά. Δεν μπορούν να φράξουν την υδρορροή. Το χιόνι θα ξεγλιστρήσει, ενώ όταν λειώνει, θα πάει στην υδρορροή. Η στάχτη από την πυρκαγιά θα γλιστρήσει  και θα πέσει μακριά και δεν θα παγιδευτεί στην υδρορροή. Αυτό είναι ένα καλό μοντέλο, και μπορεί να εγκατασταθεί σε υπάρχουσες στέγες.

Βάλτε έναν ψεκαστήρα “μουσώνα” στην κορυφογραμμή της στέγης. Θα λειτουργήσει για μια μικρή χρονική περίοδο ενώ πέφτει η στάχτη. Θα είναι το πιο βολικό μόνιμο προσάρτημα που μπορείτε να βάλετε σε ένα σπίτι. Η βρύση του θα πρέπει να βρίσκεται έξω. Ανοίξτε το, και ολόκληρο το σπίτι πλένεται με καταβροχή τουλάχιστον για μισή ώρα. Η στέγη πλένεται συνεχώς, και οι υδρορροές τρέχουν. Για αυτό, θα χρειαστείτε ένα σύστημα βαρύτητας, και χρειάζεται να είναι ιδιωτικό, επειδή εάν είναι μέρος ενός δημόσιου συστήματος, κάθε μέρος θα αντλεί από αυτό και πιθανώς, το σύστημα θα είναι ανεπαρκές.

Πρέπει να πείτε στον πελάτη σας, «Λοιπόν, κοίτα, θα σου δώσουμε μερικές απλές λεπτομέρειες στο σχεδιασμό κατοικίας, και εσύ πρέπει να προσέξεις πώς σχεδιάζεις τις διαδρομές και τις στέρνες σου. Αυτό θα σας δώσει πολύ καλύτερη πιθανότητα επιβίωσης.» Επίσης, συμβουλέψτε τον πελάτη σας για το πώς να συμπεριφερθεί σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Η πυρκαγιά μετατρέπεται σε υψηλής έντασης από τις 2:00 έως 3:00 μ.μ. Αναπόφευκτα την ώρα εκείνη, οι άνθρωποι στο σπίτι είναι άνθρωποι με μικρά παιδιά. Συνήθως, δεν θα έχουν όχημα. Είναι ευάλωτη ομάδα, και πρέπει να τους πούμε τι να κάνουν. «Εάν η πυρκαγιά έρχεται από αυτήν την πλευρά, πρέπει να σταθούν εδώ με τα μάλλινα εσώρουχα τους, τα μάλλινα σακάκια, κουβέρτες πάνω τους, και ένα κουβά νερό έτσι ώστε να μην καεί το μαλλί. Κατόπιν πηγαίνετε μέσα σε αυτό το μικρό καταφύγιο που σας έχουμε παράσχει και πιείτε νερό. Πρέπει να προσπαθήσουμε να πάρουμε νερό εκεί μέσα. Το αξίζει. Απλά περπατήστε ως εκεί, καθίστε κάτω, και αφήστε τη μάλλινη κουβέρτα σας στο νερό. – Σκάψτε αυτό το καταφύγιο ίσως 2 μέτρα σε βάθος, σε έναν μικρό λόφο στο πίσω μέρος του σπιτιού, κατά κανόνα μακριά από την πυρκαγιά, στην πλαγιά. – Ανοίξτε την πίσω πόρτα σας, και κατεβείτε στο μικρό κελάρι σας, το οποίο είναι επίσης ένα αντιπυρικό καταφύγιο.» Πρέπει να φροντίζουμε τους ανθρώπους με τρόπους σαν και αυτόν.

Ποτέ μην συμβουλεύετε τους ανθρώπους να πηδούν σε νερό κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς. Αυτό είναι άλλη μία μη – συμβουλή (no-no) που δεν πρέπει να δίνουμε ποτέ. Δε διατηρείται καθόλου οξυγόνο μέσα στο νερό και θα λιποθυμήσουν αμέσως [ 8 ]. Είναι σαν να ζωγραφίζουμε πάνω στο σώμα κάποιου. Αναπνέουμε πολύ μέσω του δέρματός μας. Τα ψάρια πεθαίνουν από την απώλεια οξυγόνου προτού φθάσει σε αυτά η πυρκαγιά. Οι άνθρωποι στο νερό θα λιποθυμήσουν και θα πνιγούν. Επομένως το να πηδήξει κανείς σε λίμνη είναι μία μή λύση.

Σε μερικές περιοχές, θα αγνοήσουμε  εντελώς όλη αυτή την υπόθεση, επειδή για το μεγαλύτερη μέρος της ιστορίας τους, εκείνες οι περιοχές δεν έχουν καεί ποτέ. Το ενδεχόμενο μιας πυρκαγιάς φαντάζει μακρινό.

Ακόμη και στα υγρά κλίματα, οι έντονα δασωμένες περιοχές στο ηπειρωτικό εσωτερικό δεν είναι άτρωτες από πιθανή πυρκαγιά. Όταν τα πράγματα στεγνώνουν, και ο αέρας κτυπά περίπου με 80 – 100 χμ/ώρα, αρκεί μία σπίθα από ένα αυτοκίνητο που μπορεί να καταστήσει ολόκληρη την περιοχή φλεγόμενη. Η φωτιά ταξιδεύει με 645 χμ/ώρα. Δεν υπάρχει δυνατότητα να τρέξει ή να οδηγήσει κανείς μακριά της. «Κοιτάξτε στον ουρανό, και υπάρχει το μισό από το σπίτι κάποιου που βρίσκεται σε απόσταση μπροστά από την πυρκαγιά — απίστευτη θέα.»  Όταν η πυρκαγιά αρχίζει, κινείται σπειροειδώς προς τα επάνω, και αυξάνεται σε εύρος στη βάση της. Θα κοιτάζετε ψηλά σε έναν μπλε ουρανό, ένα ανοδικό ρεύμα καπνού, και εκεί πηγαίνει ένα καιγόμενο σπίτι, σε μια μεγάλη πυρκαγιά στον ουρανό. Κατόπιν μειώνεται. Σε εκείνο το σημείο μια άλλη σπείρα ξεκινά. Αυτές οι μεγάλες σπείρες ανεβαίνουν, παίρνοντας οτιδήποτε καίγεται μαζί τους και μετά το πετούν έξω, για να αρχίσουν νέες σπείρες. Μια πυρκαγιά θα καλύψει περίπου χίλια πεντακόσια στρέμματα σε μια ώρα. Έτσι οι περισσότεροι άνθρωποι που είναι μέσα σε αυτό είναι απλά μέσα σε αυτό. Δεν μπορείτε να απομακρυνθείτε από αυτό. Πρέπει απλά να παραμείνετε στη θέση σας και να την κρατήσετε μέχρι τέλους. Μην αρχίσετε να τρέχετε. Μην προσπαθήσετε να τρέξετε μπροστά από την πυρκαγιά. Έχετε μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης από πυρκαγιά εάν τρέξετε κατ’ ευθείαν σε αυτήν. Εάν τρέξετε

μακριά από αυτή είστε νεκροί. Πρέπει απλά να παραμείνετε στη θέση σας και να την κρατήσετε μέχρι τέλους. Μην αρχίσετε να τρέχετε. Δεν μπορείτε να οδηγήσετε το αυτοκίνητό σας, γιατί η βενζίνη θα εξατμιστεί. Αντίθετα με το Hollywood, τα ρεζερβουάρ της βενζίνης δεν εκρήγνυνται ποτέ, τα αυτοκίνητα ποτέ δεν αρπάζουν φωτιά, μόνο οι ρόδες [ 9 ].

Το λογικό, να πράξει κανείς με τις ισχυρές εκρηκτικές ύλες, όπως τα δοχεία καυσίμων και οτιδήποτε παρόμοιο, είναι να τα αποθηκεύσει μακριά από χώρους διαβίωσης και να τα έχει σε χωριστά υπόστεγα, σχετικά διασκορπισμένα. Όταν αναφλεγεί το ένα, δεν αναφλέγονται και τα υπόλοιπα.

Μην βάλετε τον ανυποψίαστο πελάτη σας στο διάσελο μιας κοιλάδας που λειτουργεί σαν συγκεντρωτικός φακός. Μην βάλετε τον πελάτη σας εκεί που θα τοποθετούσατε κανονικά έναν αποδοτικό ανεμόμυλο. Μην τον βάλετε εκεί που συγκλίνουν οι κορυφογραμμές . Όχι, όχι!

Έγινα μάρτυρας ενός παραδείγματος αρχιτεκτονικής τοπίου σε μια περιοχή επιρρεπή σε πυρκαγιά στην Αυστραλία. Οδηγούσα σε αυτή την περιοχή όταν είδα αυτό το σπίτι και δεν μπορούσα να το πιστέψω! Υπήρχε ένα στρέμμα βλάστησης που θα ενίσχυε πιθανή φωτιά κατά πλάτος του δρόμου, συγκεντρώνοντας ευκαλύπτους με γυννερίες. Ήταν

κατασκευασμένο από έναν αρχιτέκτονα τοπίων. Ενώ η αισθητική του ήταν λογική, η λειτουργία του θα μπορούσε να είναι θανατηφόρα.

Έτσι στο μυαλό μου, η λειτουργία έρχεται πάντα πρώτα, και έπεται η αισθητική. Μια καλή λειτουργία είναι συχνά πολύ ευχάριστη αισθητικά. Θα μπορούσε να έχει συμπεριλάβει ένα ζεύγος δεξαμενών στο δρόμο προς το σπίτι. Θα μπορούσαμε να του έχουμε δώσει μια λιμνούλα και ακριβώς κάτω από αυτή, ένα φράκτη από φυτά του γένους Coprosma.

Κατασκευάστε τη λιμνούλα μπροστά από το σπίτι, με το δρόμο σας δίπλα σε αυτή. Η δεξαμενή της λίμνης θα πρέπει να βρίσκεται ψηλότερα από την εστία της φωτιάς. Θα διαπιστώσετε ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ του επιτυχούς ελέγχου πυρκαγιάς και της καλής τοποθέτησης των δομικών στοιχείων σας. Αλλά εάν δεν έχετε τον αρχικό σχεδιασμό, τα πάντα μπορούν να πάνε στραβά.

 

Πρόσθετες σημειώσεις από τον Thomas Fischbacher: 

 

[ 1 ] Η πυρκαγιά ως ένας Κοινός κίνδυνος

Πράγματι, αυτός είναι ένας πολύ πιο κοινός κίνδυνος από ότι οι περισσότεροι από μας συνειδητοποιούν, εάν σκεφθούμε λίγο μακροπρόθεσμα. Αφ’ ενός, για όσους από εμάς ζουν στην πόλη, η αντίληψή μας μετατοπίζεται τόσο — ώστε να μην τους παρατηρούμε αρκετά. Επίσης, το πόσο λεπτομερώς καλύπτουν τα μέσα, γεγονότα όπως οι δασικές πυρκαγιές διαφέρει από το επίπεδο προσοχής που δίνεται π.χ. σε τρομοκρατικές επιθέσεις. Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, έχουν καταγραφεί 930 δασικές πυρκαγιές στη Γερμανία το 2006. Δεδομένου ότι το κλίμα γίνεται θερμότερο και επομένως η ατμοσφαιρική κατακρήμνιση πιο απρόβλεπτη, θα αντιμετωπίσουμε περισσότερες δασικές πυρκαγιές.  Αυτό που πρέπει ο καθένας ξεχωριστά να συνειδητοποιήσει είναι ότι το παρών ποσοστό ανθρωπογενούς αλλαγής του κλίματος είναι περίπου 100 φορές πιο γρήγορο από τις φυσικές διαδικασίες. Η φύση στην πραγματικότητα βρισκόταν σε διαδικασία αποκατάστασης από αλλαγές που προκαλούνται εξαιτίας του τέλους της εποχής των παγετώνων προτού να πυροδοτήσουμε την αλλαγή του κλίματος. Τα δέντρα που φυτεύουμε σήμερα θα ευδοκιμήσουν σε ένα κλίμα μάλλον διαφορετικό από αυτό στο οποίο λαμβάνουμε τις αποφάσεις του τι να φυτεύσουμε. Έτσι, εάν λάβουμε τις λανθασμένες αποφάσεις, θα αποτύχουν, και εάν αποτύχουν, ποια θα είναι η πιό πιθανή περίπτωση για το θάνατό τους (causes being, όπως τόνισε ο Bill στο κεφάλαιο «phasmid conspiracy» – πολλαπλή προσβολή -); Μικρόβια, μηχανική αποτυχία στις θύελλες και φυσικά, πυρκαγιά.

Έτσι, είναι σημαντικό να δοθεί επίσης μεγάλη προσοχή σε αυτό το μάθημα. Επιπλέον, θα το λαμβάνατε ποτέ υπόψη οργανώνοντας συστήματα σε μια δασική περιοχή που είναι αναγκασμένη να γίνει ξηρότερη; Αυτό είναι κάτι στο οποίο πρέπει να δώσετε ιδιαίτερη έμφαση. Ένα περαιτέρω ζήτημα που πρέπει κανείς να λάβει υπόψη του όταν ο Bill Mollison συζητά για την πυρκαγιά είναι ότι αυτός και η οικογένεια του σχεδόν πέθανε στις φοβερές πυρκαγιές του Χόμπαρτ το 1967. Η αυτοβιογραφία του περιέχει αρκετά ενδιαφέρον πρόσθετο υλικό ειδικά στις διαδικασίες που έπονται ως επακόλουθο μιας τέτοιας πυρκαγιάς και λογικές στρατηγικές που μπορούν να υιοθετηθούν για να αποτρέψουν καίρια προβλήματα.

[ 2 ]  Αυτοεπιβολή (Self Enforcement)

Αυτό σημαίνει ειδικότερα ότι μπορούμε να έχουμε αυτοεπιβεβλημένα μοντέλα εκεί όπου η βλάστηση που έχει καεί επανειλημμένα: όπου καίγεται ένα μέρος καλά, θα καεί ακόμα καλύτερα στο μέλλον. Οι αυστραλιανοί Αβορίγινες (aborigines) πρέπει να ξέρουν πολλά για αυτές τις διαδικασίες και να τις χρησιμοποιούν, στην πραγματικότητα δημιουργικά, για να εγκαθιδρύουν συστήματα. Εντούτοις, μακροπρόθεσμα (σε 10.000 χρόνια), αυτές οι μέθοδοι είναι επίσης αμφισβητήσιμες.

[ 3 ] Ακτινοβολία Πυρκαγιάς

Στις μεγάλες πυρκαγιές, ένα τεράστιο ποσό μεταφοράς θερμότητας δεν εξαρτάται από τη ροή του θερμού παράγοντα (π.χ. ζεστός αέρας), αλλά από την ακτινοβολία – βασικά, απλά πολύ έντονο φως και υπέρυθρη ακτίνα που θερμαίνει ό,τι διαπερνά σε απόσταση.  Ένα λυπηρό γεγονός είναι ότι, στον πολιτισμό μας, πολύ λίγοι άνθρωποι έχουν μια ορθή ιδέα κοινής λογικής για τη συμπεριφορά μεγάλης κλίμακας πυρκαγιών, τουλάχιστον στο μέγεθος ενός καιγόμενου αυτοκινήτου ή ενός καιγόμενου δέντρου – ή ακόμα ενός καιγόμενου σπιτιού. Δεδομένου ότι πιθανότατα να εισέλθουμε σε έναν αιώνα τρομερών και έκτακτων αναγκών, θα κάναμε καλά — ως κοινωνία — να επιταχύναμε γενικά τις προσπάθειές μας στην τακτική κατάρτιση έκτακτης ανάγκης. Αυτή δε, θα πρέπει να περιλαμβάνει εκπαιδεύσεις όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να πάρουν εμπειρία των αποτελεσμάτων των μεγάλων πυρκαγιών από πρώτο χέρι.

[ 4 ] Ελλάδα

Μεγάλο μέρος του ελληνικού τοπίου απογυμνώθηκε καθώς τα δάση κόπηκαν στους αρχαίους χρόνους για να παραχθεί ξύλο για πολεμικά πλοία. Η παρούσα βλάστηση κυριαρχείται συχνά από μικρούς θάμνους, ακανθώδη όσπρια, είδη «αποκατάστασης καταστροφής» της φύσης όπως ο σχίνος.

[ 5 ] Καταιγίδες φωτιας κατά τη διάρκεια του πολέμου

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, ανακαλύφθηκε σύντομα ότι οι πύρινες ράβδοι που ρίχνονταν στις πόλεις για φωτισμό και προσανατολισμό, ώστε τα βομβαρδιστικά αεροπλάνα να ξέρουν πού να ρίξουν το φορτίο τους, ήταν συχνά πιο καταστρεπτικοί από τις ίδιες τις βόμβες. Έτσι, οι στρατηγικές μετατοπίστηκαν σύντομα εστιάζοντας σκόπιμα στη δημιουργία καταιγίδας φωτιάς, αρχικά βομβαρδίζοντας στέγες (και καταστρέφοντας σημαντικά την υποδομή ώστε να δυσχεραίνεται η κατάσβεση πυρκαγιών) και «τακτοποιώντας» κατόπιν τους ξύλινους σκελετούς και τα έπιπλα. Η γερμανική πόλη της Δρέσδης καταστράφηκε σε μια «μηχανική καταιγίδα φωτιάς» κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου.   Η ίδια τακτική, εντούτοις, δεν λειτούργησε στο Βερολίνο, λόγω των ειδικών αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών του.

[ 6 ] Το σύστημα κομποστοποίησης του Jean Pain

Αυτό είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα κομποστοποίησης που σχεδιάστηκε αρχικά για να ξεφορτωθεί την υπερβολικά επικίνδυνη συγκέντρωση καύσιμης ύλης στα δάση, αλλά, όταν εφαρμοστεί σωστά (που είναι κατά γενική ομολογία λίγο δυσνόητο), θα παράγει ταυτόχρονα κομπόστ, χειμερινή θερμότητα και βιοαέριο. Έτσι, παίρνουμε τέσσερις αποδόσεις από μια στρατηγική, γεγονός που ακούγεται ως έγκυρο σχέδιο διαρκούς καλλιέργειας.

[ 7 ] Ψεκαστήρες

Πάλι, αυτή είναι η εργασία αυτοεπιβολής. Η λυσσαλέα πυρκαγιά δημιουργεί τους σωστούς όρους για ακόμη πιο λυσσαλέα πυρκαγιά, οπότε καλύτερα να καταλάβουμε ότι ελέγχνοντάς τη, στην αρχή, αυτό θα είναι ευκολότερο.

[ 8 ] Παίρνοντας ένα λουτρό

Ενώ η ιδέα ότι οι άνθρωποι λιποθυμούν από την είσοδο σε νερό με μειωμένο οξυγόνο καθώς το δέρμα τους αποτυγχάνει να αναπνεύσει, είναι παράλογα υπερβολική, η συμβουλή είναι έγκυρη εντούτοις: Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς, μπορεί να υπάρξουν προσωρινές φάσεις χαμηλού οξυγόνου που κάνουν τους ανθρώπους να λιποθυμούν, και λιποθυμία στο νερό σημαίνει συχνά και πνιγμό. Η είσοδος λοιπόν σε νερό δεν είναι μια καθόλου καλή στρατηγική.

 

ΤΟ ΧΩΜΑ

Πώς εξετάζεται η σύσταση του χώματος

 

Πώς εξετάζεται η σύσταση

Πάρτε μία γεμάτη κουταλιά αντιπροσωπευτικού μέρους από χώμα του κήπου ή του χωραφιού. Αφαιρέστε όποιες πέτρες, ρίζες ή άλλα κομμάτια μή σαπισμένης  οργανικής ύλης από αυτό. Υγράνετέ το και ζυμώστε το έως ότου φτάσει στο μέγιστο της συνοχής του. Με άλλα λόγια, αν σχηματίζει μία μπάλα, φτάστε το σε σημείο ύγρανσης και πυκνότητας στο οποίο θα σχηματίζει την πιό δυνατή συμπαγή μπάλα.

Είναι το χώμα σκούρο καφέ ή μαύρο, σπογγώδες όταν είναι υγρό, και αποτελείται στο σύνολό του από οργανική ύλη?

Ναι

Τύρφη / Φυτάνθρακας (Peat)

Είναι το έδαφος κυρίως αμμώδες? Ναι  – Μπορεί να καλουπωθεί σε μπάλα?  – Όχι – Άμμος

Ναι – Σπάει εύκολα η μπάλα? – Ναι –Λασπώδης άμμος

Όχι – έχει λεία και μεταξένια αίσθηση – Όχι – Αμμώδες παχύ χώμα – Ναι  – Αμμώδες και λασπώδες παχύ χώμα

Όχι – Όταν έχει καλουπωθεί σε μπάλα έχει βουτυρώδη υφή και απομορφοποιείται* εύκολα?

Ναι  –  Λασπώδες παχύ χώμα

Όχι – Σχηματίζει μια συμπαγή μπάλα που μοιάζει περισσότερο  λερωμένη παρά γυαλιστερή – Ναι – Έχει την αμμώδη αίσθηση – Ναι – Αμμώδες, αργιλώδες παχύ χώμα – Όχι – Έχει μαλακή και σαπουνώδη αίσθηση – Ναι – Λασπώδες αργιλώδες παχύ χώμα – Όχι Αργιλώδες παχύ χώμα

Όχι – Καλουπώνεται σαν πλαστελίνη, γίνεται γυαλιστερό και πολύ κολλώδες όταν είναι υγρότερο? Ναι – Έχει αμμώδη αίσθηση? – Ναι – Αμμώδης Άργιλος – Όχι  – Έχει μαλακή και σαπουνώδη αίσθηση – Ναι – Λασπώδες άργιλος  – Όχι –  Άργιλος

Όχι  – Από την αρχή ξανά

*Οποιαδήποτε μπάλα υγρού χώματος μπορεί να απομορφοποιηθεί και όσοι δοκιμαστές χώματος δεν έχουν εμπειρία τείνουν να απαντούν ναι σε αυτή την ερώτηση για κάθε δείγμα.Η ερώτηση είναι σχετική. Όταν έχετε επιχειρήσει να φτιάξετε μερικά δείγματα θα πάρετε μια ιδέα του τί αποτελεί «εύκολα απομορφοποιημένη» και τί «συμπαγή μπάλα».

Πηγή: Εγχειρίδιο Φροντίδας της Γης ‘The Earth Care Manual’, Patrick Whitefield, Εκδόσεις Permanent


Advertisements